Wat doe je als een volledige gemeenschap zoveel verlies draagt? Je bouwt terug op. Je werkt hard. Je bijt op je tanden en je gaat voort. Het verdriet krijgt geen plek, want er is geen tijd, geen ruimte, en eerlijk gezegd ook geen taal voor. De maatschappij is in crisis, er moet brood op de plank.

Dat patroon heet in de vakliteratuur intergenerationeel trauma. Niet het trauma zelf wordt doorgegeven, maar de overlevingsstrategieën. De manier waarop een gezin, een familie, een volledige streek leert omgaan met emotionele belasting. Of beter gezegd: leert om er niet mee om te gaan. Het wordt onderdeel van hoe je kinderen opvoedt, hoe je met stress omgaat, hoe je reageert als iemand het moeilijk heeft.

Niet teveel bleiten. Voortdoen. Kop erin.

Wie van buiten de Westhoek hier komt wonen, voelt dat vrij snel. De nuchterheid. De hardheid soms. De moeite die het kost om emoties toe te laten, laat staan uit te spreken. Het is geen onwil, het is een patroon dat generaties diep zit.

Dat overlevingspatroon werkt. Tot het niet meer werkt.

De Westhoek kent veel harde werkers. Mensen die zichzelf jarenlang voorbijlopen. En steeds meer van hen lopen tegen hun grenzen aan. Burnout. Chronische stress. Spanningsklachten. Slaapproblemen. Prikkelbaarheid. Een lichaam dat signalen geeft die we systematisch negeren, omdat we nooit geleerd hebben om ernaar te luisteren. 

Want als je opgroeit in een omgeving waar emoties niet de ruimte krijgen, dan leer je ook niet om de signalen van je eigen lichaam te lezen. Je stresssysteem staat permanent aan. Je zenuwstelsel raakt overbelast. En op een dag lukt het gewoon niet meer.

Dat is geen zwakte,  dat is fysiologie. Je lichaam houdt de rekening bij, ook als je hoofd zegt dat het allemaal wel meevalt.

Laat me daar heel eerlijk in zijn: die veerkracht, die doorzettingskracht, die heeft ons ook veel gebracht. De Westhoek mag gezien worden. Kijk naar de wijngaarden op de hellingen van Heuvelland, waar domeinen als Entre-deux-Monts en Monteberg inmiddels internationaal erkende wijnen produceren. Kijk naar de hopvelden die nergens in Vlaanderen zo het landschap kleuren als hier. Naar de brouwerijen, de lokale horeca, de Cordoba kabelbaan, de cultuurprojecten, de ontelbare vrijwilligers die hier initiatieven dragen.

Die energie, die werkkracht, die trots op de eigen streek: dat is ook het product van generaties die niet bij de pakken bleven zitten. Daar mogen we fier op zijn.

Maar er is een verschil tussen veerkracht en jezelf voorbijlopen. Tussen doorzetten omdat je kiest en doorzetten omdat je niet anders kent.

Al een tijdje horen we met zijn allen een liedje op de radio. Kaat Van Stralen, winnares van De Nieuwe Lichting, met haar nummer dat inmiddels een anthem is geworden. De woorden raken een zenuw, precies omdat ze zo herkenbaar zijn. Die boodschap zit collectief in ons systeem. Niet alleen bij vrouwen, bij iedereen.

Stop met wenen. Trek uw plan. Stel u niet aan.

We herkennen die stem allemaal. Van buiten, van binnen. Het is de stem die zegt dat je emoties ongemakkelijk zijn, overdreven, onnodig. En precies die stem houdt ons vast in een patroon dat ons uiteindelijk uitput.

Steeds meer mensen in de Westhoek voelen dat er iets moet veranderen. Niet door alles overboord te gooien wat ons hier maakt, maar door er iets aan toe te voegen. Ruimte. Vertraging. De mogelijkheid om even niet sterk te hoeven zijn.

Dat klinkt simpel, maar als je lichaam jarenlang in overlevingsmodus heeft gestaan, dan is vertragen een van de moeilijkste dingen die er zijn. Je zenuwstelsel is er niet aan gewend. Je omgeving verwacht dat je functioneert. En stilstaan voelt onveilig, want stilstaan betekende vroeger kwetsbaarheid.

Vanuit mijn werk als coach zie ik dat dagelijks. Mensen die alle rationele argumenten kennen om gas terug te nemen, maar van wie het lichaam gewoon niet meewerkt. Die is nog in die oude stand aan het functioneren. Dat verander je niet met een lijstje tips of een weekendje wellness. Dat vraagt een proces waarbij je leert om je eigen patronen te herkennen, te begrijpen waar ze vandaan komen, en stap voor stap nieuwe gewoontes op te bouwen.

Precies daarom ben ik gestart met vrouwencirkels hier in Loker. Geen cursus, geen theorie, geen programma dat je moet afwerken. Wel een vaste plek waar je kan vertragen. Waar je niet meteen advies krijgt als je iets deelt. Waar stilte mag. Waar je merkt dat wat jij draagt ook door anderen gedragen wordt, zonder dat het benoemd hoeft te worden als probleem.

Dat is iets anders dan therapie. Het is ook iets anders dan een gezellige avond. Het is een ruimte waar je kan resoneren met andere vrouwen. Waar de vraag niet is wat je moet doen, maar hoe het eigenlijk met je gaat. Echt.

In een streek waar dat niet vanzelfsprekend is, is zo een plek al een interventie op zich.

De vrouwencirkels vinden maandelijks plaats in Loker, Heuvelland. Kleine groep, maximaal acht vrouwen. We volgen de rode draad van het jaar, elk seizoen brengt zijn eigen thema’s.

Als je jezelf herkent in dit verhaal, dan wil ik je één ding meegeven: het patroon is niet wie je bent. Het is wat je geleerd hebt. En wat je geleerd hebt, kan je ook opnieuw vormgeven.

Niet door er hard tegenin te gaan (want dat is weer hetzelfde patroon), maar door stap voor stap te leren luisteren naar wat je lijf je al lang probeert te vertellen. Met begeleiding als dat nodig is. In een groep als dat past. Op jouw tempo.

Wil je meer weten over de vrouwencirkels, individuele coaching of loopbaanbegeleiding? Neem gerust contact op via jolien.careye@outlook.com.